Τρίτη 22 Μαΐου 2012

Αρχαίο υπόγειο μεθάνιο συμβάλλει στην άνοδο της θερμοκρασίας

Οι επιστήμονες εντόπισαν χιλιάδες τοποθεσίες στην παγωμένη Αρκτική, από όπου το μεθάνιο, το οποίο είχε αποθηκευτεί κάτω από τους πάγους επί χιλιάδες χρόνια, βρίσκει πλέον διεξόδους για να διαρρεύσει στην ατμόσφαιρα. Επειδή πρόκειται για ένα «αέριο του θερμοκηπίου» πολύ πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα, η νέα ανακάλυψη ασφαλώς δεν αποτελεί καλή είδηση για την κλιματική αλλαγή.

Εντοπίστηκαν χιλιάδες τοποθεσίες στην Αρκτική από όπου βρίσκει διεξόδους και διαρρέει στην ατμόσφαιρα
Οι ερευνητές, μ’ επικεφαλής την Katey Walter Anthony του πανεπιστημίου της Αλάσκα, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», διαπίστωσαν ότι το παγιδευμένο έως τώρα μεθάνιο είναι πια σε θέση να δραπετεύει στον αέρα από διάφορα σημεία, καθώς οι πάγοι λιώνουν κατά τόπους λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας διαχρονικά. Η διαρροή του μεθανίου σταδιακά συμβάλει στην υπερθέρμανση της Γης, λιώνοντας περισσότερους πάγους και ανατροφοδοτώντας έτσι τη διαρροή ακόμα μεγαλύτερων ποσοτήτων του εν λόγω αερίου.
Η συγκέντρωση του μεθανίου της ατμόσφαιρας αυξάνεται και πάλι μετά από κάποια στασιμότητα στα τελευταία χρόνια
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, το μεθάνιο, που έως πρόσφατα ήταν σχετικά σταθερό στην ατμόσφαιρα, έχει πλέον αρχίσει να αυξάνεται ολοένα περισσότερο. Πολλές είναι οι πηγές προέλευσής του διεθνώς, τόσο φυσικές (π.χ. οργανικά αέρια των ζώων), όσο και ανθρωπογενείς (π.χ. απόβλητα χωματερών). Η ανίχνευση του συνολικού μεθανίου που εκλύεται από τόσες διαφορετικές πηγές δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Οι ερευνητές, κάνοντας επίγειες και εναέριες έρευνες, εντόπισαν περίπου 150.000 σημεία στην Αλάσκα και τη Γροιλανδία, κυρίως σε λίμνες που σχηματίζονται στα όρια των αρκτικών πάγων. Η χημική ανάλυση των σχετικών δειγμάτων (με βάση την αναλογία των διαφορετικών ισοτόπων άνθρακα στα μόρια του μεθανίου) έδειξε ότι αρκετές από αυτές τις λιμνούλες παγωμένου νερού απελευθερώνουν αρχαίο μεθάνιο, προερχόμενο πιθανώς από φυσικό αέριο ή εναποθέσεις άνθρακα κάτω από τις λίμνες. Άλλες λιμνούλες εκλύουν πολύ νεότερο μεθάνιο, που ίσως προέρχεται από τη σταδιακή σήψη φυτικής ύλης.
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, αν μια ανάλογη διαρροή συμβαίνει και σε άλλα μέρη, όπως στη βορειοδυτική Σιβηρία, που διαθέτει τεράστιες ποσότητες παγιδευμένου μεθανίου κάτω από τους πάγους, οι οποίοι προβλέπεται ότι σταδιακά θα λιώνουν όλο και ταχύτερα έως το 2100, τότε πολύ περισσότερο μεθάνιο θα έρθει να προστεθεί στην ατμόσφαιρα, με δυσοίωνες συνέπειες για την κλιματική αλλαγή.
Η ακριβής εκτίμηση των ποσοτήτων του εκλυόμενου μεθανίου απασχολεί ήδη πολλές επιστημονικές αποστολές διαφόρων χωρών, καθώς το ζήτημα είναι μεγάλου ενδιαφέροντος από κλιματικής πλευράς. Θεωρείται δεδομένα ότι στην Αρκτική ζώνη είναι αποθηκευμένες τεράστιες ποσότητες του εν λόγω αερίου τόσο στην παγωμένη ξηρά και κάτω από αυτήν, όσο και στον βυθό των αρκτικών θαλασσών και κάτω από αυτόν.


Η Αρκτική είναι η περιοχή της Γης όπου παρατηρείται η ταχύτερη άνοδος της θερμοκρασίας και όπου ο φαύλος κύκλος της υπερθέρμανσης-διαρροής μεθανίου είναι πιο αισθητός και μπορεί να αποβεί πιο επικίνδυνος μελλοντικά. Όμως το πόσο άμεσος και σοβαρός είναι ο κίνδυνος από αυτόν τον μηχανισμό ανατροφοδότησης είναι κάτι που αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης. Μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις θα χρειαστούν πολλές δεκαετίες για να γίνουν ορατές, ενώ άλλοι, πιο απαισιόδοξοι, δεν αποκλείουν την πιθανότητα μίας αιφνίδιας επιδείνωσης της κλιματικής αλλαγής εξαιτίας του συσσωρευμένου μεθανίου στην ατμόσφαιρα.


Πηγή: ΑΠΕ

Σάββατο 19 Μαΐου 2012

EΝΑΡΞΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Την Δευτέρα ανοίγει η αυλαία των Πανελληνίων εξετάσεων. Οι υποψήφιοι θα διαγωνιστούν στο μάθημα της έκθεσης.
Η ιστοσελίδα αυτή θα δημοσιεύει τα θέματα μόλις επιτραπεί από το Υπουργείο Παιδείας.
Εμείς ευχόμαστε ολόψυχα σε όλους τους υποψηφίους καλή επιτυχία.
Μια συμβουλή όσο μας επιτρέπεται. Να μην βιάζεστε, διαβάστε καλά τις εκφωνήσεις των θεμάτων με υπομονή και απόλυτη συγκέντρωση. Τα θέματα θα είναι στο επίπεδο των μαθητών- υποψηφίων. Απλά χρειάζεται προσοχή και ηρεμία.
Καλή δύναμη

Το Kepler μελέτησε τις υπερ-εκλάμψεις των άστρων και βρήκε ότι είναι καταστροφικές για τους γύρω πλανήτες

Μία νέα πιθανή μελλοντική απειλή για τη Γη αποτελεί η διαπίστωση από τους επιστήμονες ότι άστρα σαν τον Ήλιο μας είναι δυνατό να γεννήσουν κολοσσιαίες σούπερ-εκλάμψεις, οι οποίες θα μπορούσαν να καταστρέψουν την προστατευτική ατμόσφαιρα των πλανητών τους και να θέσουν σε κίνδυνο κάθε μορφή ζωής πάνω στην επιφάνειά τους.


Μια υπερ-έκλαμψη θα είναι συνδεδεμένη με μεγάλες κηλίδες – πολύ μεγαλύτερες από αυτές στον Ήλιο


Πάντως, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου «Κέπλερ» σε άλλα αστρικά συστήματα, αυτές οι δυνητικά καταστροφικές σούπερ-εκλάμψεις, που αποτελούνται από την απελευθέρωση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και φορτισμένων σωματιδίων με υψηλή ταχύτητα, είναι λιγότερο συχνές σε αργά περιστρεφόμενα άστρα όπως ο δικός μας Ήλιος και πολύ πιο συχνές σε ταχέως περιστρεφόμενα άστρα που έχουν πιο έντονη μαγνητική δραστηριότητα.


Οι Ιάπωνες ερευνητές, μ’ επικεφαλής τον Hiroyuki Maehara του πανεπιστημίου του Κιότο, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό «Nature», ανέφεραν ότι οι σούπερ-εκλάμψεις ενός άστρου μπορεί να απελευθερώσουν μέχρι 10.000 φορές μεγαλύτερη ενέργεια από την ισχυρότερη έκλαμψη που έχει ποτέ παρατηρηθεί στον Ήλιο μας (το σχετικό φαινόμενο θεωρείται ότι συνέβη το 1859 και έγινε αντιληπτό από τον άγγλο αστρονόμο Richard Carrington).


Οι εκλάμψεις που περιοδικά παρατηρούν από τότε έως σήμερα οι αστρονόμοι στον Ήλιο μας, είναι ασήμαντες σε σχέση με αυτές που «είδε» σε άλλα άστρα το τηλεσκόπιο «Κέπλερ» της NASA, το οποίο πρωτίστως αναζητεί εξωπλανήτες, όμως παράλληλα συλλέγει πληροφορίες και για τις ξαφνικές «εκρήξεις» ενέργειας που λαμβάνουν χώρα σε διάφορα άστρα.


Το «Κέπλερ» μελέτησε περίπου 83.000 άστρα σαν τον Ήλιο μας σε διάστημα τεσσάρων μηνών και εντόπισε συνολικά 365 σούπερ-εκλάμψεις που προέρχονταν από 148 άστρα (ποσοστό 0,2%), ήσαν διάρκειας μίας έως 12 ωρών η κάθε μία και είχαν ενέργεια δέκα έως 10.000 φορές μεγαλύτερη από την ισχυρότερη έκλαμψη στην ιστορία της αστρονομίας (το φαινόμενο Carrington του 1859). Ακόμα το τηλεσκόπιο παρατήρησε ότι τα άστρα που γεννούν σούπερ-εκλάμψεις, δημιουργούν παράλληλα υπερβολικά μεγάλες ηλιακές κηλίδες, πολύ μεγαλύτερες από αυτές στον Ήλιο μας (πρόκειται για περιοχές πιο έντονης μαγνητικής δραστηριότητας σε ένα άστρο, οι οποίες φαίνονται πιο σκοτεινές, επειδή είναι σχετικά λιγότερο θερμές).
Σύμφωνα με τις νέες στατιστικές εκτιμήσεις, τα άστρα σαν τον Ήλιο μας φαίνεται να γεννούν σούπερ-εκλάμψεις 100 φορές ισχυρότερες από αυτές του Ήλιου μας με μέση συχνότητα μία κάθε 800 χρόνια, ενώ οι εκλάμψεις που είναι 1.000 φορές πιο ισχυρές από αυτές που λαμβάνουν χώρα στο ηλιακό μας σύστημα, συμβαίνουν στη γαλαξιακή μας γειτονιά περίπου μία κάθε 5.000 χρόνια.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν έχει καταγραφεί καμία σούπερ-έκλαμψη του Ήλιου μας κατά τα τελευταία 2.000 χρόνια, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν έχει συμβεί ούτε εδώ και τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο χρόνια. Αντίθετα, ακόμα πιο παλιά, όταν ο Ήλιος μας ήταν νεότερος και περιστρεφόταν πιο γρήγορα, ήταν πιθανότερο να έχει κι αυτός γεννήσει κάτι ανάλογο.


Πως επιδρά ο Ήλιος στον πλανήτη μας


Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και πότε ο Ήλιος μας θα μπορούσε και αυτός να απελευθερώσει μία τέτοια κολοσσιαία σούπερ-έκλαμψη, ένα συμβάν που θα έθετε σε κίνδυνο τον ίδιο τον ανθρώπινο πολιτισμό, αλλά και κάθε μορφή ζωής. Η Γη προστατεύεται από τα «καπρίτσια» του Ήλιου χάρη στο δικό της μαγνητικό πεδίο, όμως σε περίπτωση μιας τεράστιας έκλαμψης, το γήινο πεδίο δεν θα αποτελούσε επαρκή ασπίδα και έτσι θα κατέρρεαν οι δορυφόροι, οι τηλεπικοινωνίες και τα επίγεια δίκτυα ηλεκτρισμού. Ένα τέτοιο γεγονός θα κατέστρεφε επίσης το προστατευτικό στρώμα του όζοντος και θα άνοιγε το δρόμο στις υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου για να προκαλέσουν καρκίνους και μεταλλάξεις.


Πηγή: ΑΠΕ